تابلو های برق کنترل کننده بوستر پمپ آتش نشانی دارای الزامات خاصی برای ساخت هستند که توسط سازمان آتش نشانی شهرداری در شهر های مختلف تعیین می شوند. معمولا این استاندارد ها در کلانشهر ها تفاوتی با یکدیگر ندارند یا تفاوت های جزئی وجود دارد. در این نوشته به بررسی مشخصات، الزامات و سناریو های یک تابلو برق آتش نشانی استاندارد می پردازیم.
مشخصات و الزامات تابلو برق آتشنشانی
- تابلو برق باید با ضخامت ورق حداقل 1.5 میلی متر و رنگ آمیزی الکترواستاتیک کوره ساخته شود. همچنین لبه های بالایی تابلو برق به صورت برگردان باشد (نوع بارانی) و دربها دارای نوار ضد آب باشند تا حداقل IP54 تامین شود.
- تابلو برق باید در ارتفاع مناسبی نصب شود تا هنگام کار برای افراد قد بلند و قد کوتاه مشکلی وجود نداشته باشد, همچنین قفل های تابلو از نوع فلزی آویزی بوده و لولا های تابلو برق هم از نوع مخفی هستند.
- روش راه اندازی پمپ های اصلی و رزرو به صورت ستاره مثلث و راه اندازی ژاکی پمپ به صورت مستقیم می باشد. تابلو برق باید مجهز به سیستم خود سرویس شبیه ساز آتش سوزی باشد.
- تابلو برق باید مجهز به سیستم های حفاظت کنترل فاز (جابجایی یا دو فاز شدن یا تغییرات ولتاژ) و کنترل جریان بار و خالی شدن منبع آب باشد.
- یک عدد پریز ریلی 16 آمپر در داخل تابلو و یک عدد آژیر بزرگ روی بدنه تابلو برق نصب می شود.
- کلیه لیبل های روی درب تابلو برای کلید ها و سیگنال ها به صورت چاپ لیزری و روی پلاک فلزی هستند. تمامی قطعات داخل تابلو توسط لیبل های چاپی نام گذاری می شوند و تمامی سیم های مدار قدرت و فرمان باید دارای شماره سیم باشند.
سیم های قدرت داخل تابلو برق آتشنشانی با توجه به قدرت پمپ ها انتخاب می شوند و با توجه به عملکرد تابلو برق آتشنشانی در وضعیت های اضطراری، بهتر است سایز کابل های قدرت 1.5 برابر جریان نامی مورد نیاز استفاده شوند. سایز سیم های فرمان هم همگی 0.5 می باشد. رنگبندی سیم ها به شکل زیر است:
- رنگ سیم سه فاز : مشکی – قرمز – زرد
- رنگ سیم نول : آبی
- رنگ سیم ارت : سبز و زرد
- رنگ سیم های فرمان : 0 ولت سفید — 12 ولت قهوه ای — 24 ولت بنفش — 220 ولت مشکی — نول آبی
برای نمایش عملکرد های تابلو برق آتشنشانی روی درب آن چراغ سیگنال هایی وجود دارد که به صورت زیر هستند:
- چراغ عملکرد پمپ اصلی + چراغ عملکرد پمپ رزرو + چراغ عملکرد ژاکی پمپ : فقط هنگامی که پمپ ها روشن هستند این سیگنال ها فعال می شوند. نکته مهم اینکه این چراغ ها مستقیم به تیغه های کنتاکتور متصل هستند و هنگام وصل بودن کنتاکتور روشن می شوند.
- چراغ خطا: در صورت وجودر هرگونه خطا از سمت کنترل فاز، کلید های حرارتی و یا کنترل سطح این سیگنال روشن می شود.
- چراغ عملکرد خودسرویس : در هنگام انجام خود سرویس این سیگنال روشن می شود.
- چراغ خطای خودسرویس : اگر خطایی در سناریو خودسرویس وجود داشت این سیگنال فعال می شود.
- سیگنال های سه فاز : سه عدد سیگنال برای دیدن وضعیت اتصال سه فاز به تابلو برق
در محل اتصال هر پمپ به تابلو برق باید یک ترمینال ارت هم تعبیه شود تا ارت موتور ها به زیمن متصل گردد. همچنین برای داخل تابلو برق نیز از شمش ارت استفاده می شود.
سناریو های تابلو برق آتشنشانی
سناریو خاموش و روشن شدن پمپ ها
در زمان کاهش فشار ابتدا ژاکی پمپ (ممکن است به آن جوکی پمپ هم بگویند) وارد مدار می شود. در صورتی که فشار مورد نیاز تامین شود، ژاکی پمپ خاموش می شود.در صورت عدم توانایی تامین فشار توسط پمپ جوکی ، پمپ اصلی وارد مدار می شود و مدار را تغذیه می کند به هر دلیل اگر افت فشار توسط پمپ اصلی جبران نشد و فشار باز هم افت کرد پمپ رزرو بصورت اتوماتیک وارد مدار می گردد. پم ها به صورت دستی هم قابل کنترل هستند و با یک سوییچ کنترل حالت خودکار یا دستی آن ها مشخص می شود.
در صورتی که با عملکرد پمپ ژاکی فشار شبکه به حالت عادی بازگشت، ژاکی پمپ خاموش خواهد شد. اگر یکی از پمپ های اصلی یا رزرو و یا هر دو روشن شده باشند، به شرط بازگشت فشار سیستم به حالت عادی حدود 10 دقیقه باید کار کنند و سپس از شبکه خارج شوند. (زمان 10 دقیقه با استفاده از یک تایمر در داخل تابلو برق قابل تنظیم می باشد.)
سناریو سیستم خود سرویس
سیستم خودسرویس توسط یک PLC برنامه نویسی شده اجرا می گردد. طراحی این سیستم باید به گونه ای باشد که اگر خطایی در هنگام اجرای خودسرویس و یا پیش از اجرا به وجود آمد بر عملکرد پمپ های اصلی و رزرو در هنگام کاهش فشار شبکه تاثیری نگذارد. توسط ساعت فرمان هفتگی که داخل تابلو کار شده زمان شروع خود سرویس تنظیم می گردد (بهترین حالت هفته ای یک مرتبه است اما برای ضرفه جویی در مصرف آب و انرژی معمولا هر ماه یکبار سیستم فعال می شود.) با شروع این زمان ، ابتدا پمپ دوم ، آژیر و جوکی پمپ از مدار خارج شده و سپس یک شیر برقی (سلونوئیدی) که روی کلکتور جایگذاری شده باز می شود. باز شدن این شیر باعث بازگشت آب شبکه به مخزن شده و فشار کلکتور آتش نشانی افت می کند. از زمان باز شدن شیربرقی، پی ال سی بابد رفتار پمپ اول و تجهیزات برقی و مکانیکی را بصورت کامل بررسی کند. پمپ اول باید با دبی و فشار نامی بمدت حداقل 10 دقیقه کار کند و سپس شیر برقی بسته می شود. در مرحله بعد پمپ اول ، آژیر و ژاکی پمپ از مدار خارج شده و تمامی مراحل قبل دوباره تکرار می شود و پمپ دوم نیز کامل بررسی می گردد.
سیستم خود سرویس باید مجهز به یک شاسی Reset بر روی درب تابلو باشید تا درصورتی که خطایی وجود داشت با فشردن این شاسی سیستم دوباره شروع به کار کند. همچنین معمولا یک شاسی برای تست دستی در نظر گرفته می شود که با فشردن آن در هر زمانی سناریو خود سرویس اجرا می شود.
ارتباط بوستر پمپ آتش نشانی با سیستم اعلام حریق
تابلو برق بوستر پمپ آتشنشانی همواره باید با سیستم اعلام حریق ساختمان در ارتباط باشد. در صورتی که یکی از پمپ های رزرو و یا اصلی وارد مدار شدند و شروع به کار کردند سیستم اعلام حریق باید شروع به اخطار به ساکنین ساختمان کند. این کار توسط یک تیغه کنتاکتور و به صورت مکانیکی انجام می شود. البته در هنگام خود سرویس، باید این تیغه از اعلام حریق جدا شود تا به اشتباه باعث به صدا درآمدن آژیر حریق نشود. همچنین همواره یک رله با تیغه بسته (NC) ار داخل تابلو برق با سیستم اعلام حریق ارتباط دارد و در صورتی که برق تابلو قطع شود این تیغه باز شده و سیستم اعلام حریق می تواند خطر به وجود آمده را اعلام کند.
ساخت تابلو برق آتشنشانی
با توجه به اهمیت و کاربرد تابلو های برق آتشنشانی، ساخت یان تابلو های برق نیازمند تخصص و تجربه است. همچنین معمولا پکیج های بوستر پمپ آتشنشانی با تابلو برق به خریدار عرضه می گردند و شرکت های سازنده بوستر پمپ آتشنشانی باید مجوز های فنی لازم را از شهرداری ها اخذ کنند. البته آتش سوزی های اتفاق افتاده در چند سال اخیر در کشور نشان داده است که ممکن است بوستر پمپ های آتشنشانی آنطور که باید موثر واقع نشوند اما معمولا به دلیل استفاده از تابلو های برق نامناسب، این بوستر پمپ ها در لحظه خطر عمی نمی کنند. برای مجتمع های مسکونی بزرگ و مکان هایی با بیش از 1000 متر مربع زیر بنا بهتر است پکیج بوستر پمپ از تابلو برق جدا باشد و تابلو های برق مورد بازررسی دوره قرار گیرند. در صورت نیاز به مشاوره برای ساخت تابلو برق آتشنشانی می توانید با مهندسان و کارشناسان اوج نیرو در ارتباط باشید.
